Articolo 1748 Codice Civile

(R.D. 16 marzo 1942, n. 262)

Diritti dell'agente

Dispositivo

Note

(1) Tale articolo, modificato dall'art. 2 del D. lgs. 10 settembre 1991, n. 303, è stato sostituito dall'art. 3 del D. lgs. 15 febbraio 1999, n. 65.

(2) Si deve distinguere il diritto alla provvigione dalla sua esigibilità: il primo sorge quando preponente e terzo giungono alla stipula grazie all'opera dell'agente; la seconda matura se e quando tale accordo riceve esecuzione (comma 4).

(3) Si tratta della provvigione c.d. indiretta, perchè i terzi erano stati acquisiti come clienti del preponente in un momento precedente.

(4) Pertanto, il diritto alla provvigione è legato a criteri di effettività in quanto sorge, anche se l'affare è concluso solo dopo la cessazione del contratto di agenzia, quando la proposta si è avuta in sua costanza ovvero, se non è trascorso troppo tempo, quando è stato determinante l'operato dell'agente.

Massime giurisprudenziali (62)

1Cass. civ. n. 23345/2024

2Cass. civ. n. 12816/2024

3Cass. civ. n. 34690/2023

4Cass. civ. n. 13528/2023

5Cass. civ. n. 28878/2022

6Cass. civ. n. 17575/2022

7Cass. civ. n. 7358/2022

8Cass. civ. n. 17572/2020

9Cass. civ. n. 9291/2020

10Cass. civ. n. 25544/2018

11Cass. civ. n. 2288/2017

12Cass. civ. n. 21994/2016

13Cass. civ. n. 486/2016

14Cass. civ. n. 21219/2015

15Cass. civ. n. 25023/2013

16Cass. civ. n. 14968/2011

17Cass. civ. n. 10821/2011

18Cass. civ. n. 15069/2008

19Cass. civ. n. 18586/2007

20Cass. civ. n. 17762/2003

21Cass. civ. n. 84/2003

22Cass. civ. n. 10427/2002

23Cass. civ. n. 8310/2002

24Cass. pen. n. 8310/2002

25Cass. civ. n. 11197/2001

26Cass. civ. n. 14767/2000

27Cass. civ. n. 5467/2000

28Cass. civ. n. 1361/2000

29Cass. civ. n. 5441/1999

30Cass. civ. n. 10063/1998

31Cass. civ. n. 9802/1998

32Cass. civ. n. 4887/1998

33Cass. civ. n. 1153/1998

34Cass. civ. n. 12668/1997

35Cass. civ. n. 4504/1997

36Cass. civ. n. 6258/1996

37Cass. civ. n. 2749/1996

38Cass. civ. n. 600/1996

39Cass. civ. n. 4741/1995

40Cass. civ. n. 2356/1994

41Cass. civ. n. 1434/1993

42Cass. civ. n. 1359/1993

43Cass. civ. n. 108/1993

44Cass. civ. n. 6586/1992

45Cass. civ. n. 7062/1991

46Cass. civ. n. 6741/1991

47Cass. civ. n. 3698/1991

48Cass. civ. n. 422/1991

49Cass. civ. n. 3056/1990

50Cass. civ. n. 925/1990

51Cass. civ. n. 303/1988

52Cass. civ. n. 3718/1987

53Cass. civ. n. 3466/1987

54Cass. civ. n. 2390/1987

55Cass. civ. n. 156/1985

56Cass. civ. n. 58/1985

57Cass. civ. n. 3889/1983

58Cass. civ. n. 401/1980

59Cass. civ. n. 1346/1975

60Cass. civ. n. 219/1975

61Cass. civ. n. 1175/1973

62Cass. civ. n. 222/1972