Articolo 1123 Codice Civile

(R.D. 16 marzo 1942, n. 262)

Ripartizione delle spese

Dispositivo

Note

(1) Si tratta di una tipica obbligazionepropter rem.

(2) Il primo comma riguarda le spese relative a beni e servizi di cui tutti godono indistintamente, comprese le innovazioni deliberate dalla maggioranza.La norma può essere derogata solo dall'unanimità dei condomini (normalmente, in un regolamento predisposto dall'originario proprietario e poi recepito nei singoli atti d'acquisto).

(3) Il secondo comma deroga al primo, sulla base del principio diequità sostanziale. Ad esempio, i proprietari di negozi al piano terra, non sono tenuti a partecipare alle spese di illuminazione delle scale che conducono agli appartamenti posti ai piani superiori.

(4) Tale comma si applica anche al condominio parziale.A seguito della riforma del condominio entrata in vigore nel 2013, l'art. 1118 del c.c.stabilisce espressamente il diritto del condomino a distaccarsi dall'impianto centralizzato di riscaldamento o condizionamento, ipotesi che in precedenza era ricondotta al comma in commento.

Massime giurisprudenziali (108)

1Cass. civ. n. 24236/2025

2Cass. civ. n. 16890/2025

3Cass. civ. n. 10362/2025

4Cass. civ. n. 9030/2025

5Cass. civ. n. 8995/2025

6Cass. civ. n. 8253/2025

7Cass. civ. n. 18272/2024

8Cass. civ. n. 18045/2024

9Cass. civ. n. 16760/2024

10Cass. civ. n. 16635/2024

11Cass. civ. n. 15907/2024

12Cass. civ. n. 13781/2024

13Cass. civ. n. 8315/2024

14Cass. civ. n. 3588/2024

15Cass. civ. n. 2580/2024

16Cass. civ. n. 1704/2024

17Cass. civ. n. 36398/2023

18Cass. civ. n. 36149/2023

19Cass. civ. n. 32475/2023

20Cass. civ. n. 29838/2023

21Cass. civ. n. 29074/2023

22Cass. civ. n. 23250/2023

23Cass. civ. n. 20888/2023

24Cass. civ. n. 16227/2023

25Cass. civ. n. 12259/2023

26Cass. civ. n. 5764/2023

27Cass. civ. n. 3190/2023

28Cass. civ. n. 2712/2023

29Cass. civ. n. 1896/2023

30Cass. civ. n. 1141/2023

31Cass. civ. n. 21086/2022

32Cass. civ. n. 18187/2021

33Cass. civ. n. 11199/2021

34Cass. civ. n. 10371/2021

35Cass. civ. n. 22573/2020

36Cass. civ. n. 24927/2019

37Cass. civ. n. 6010/2019

38Cass. civ. n. 9280/2018

39Cass. civ. n. 26360/2017

40Cass. civ. n. 12580/2017

41Cass. civ. n. 8520/2017

42Cass. civ. n. 3892/2017

43Cass. civ. n. 22573/2016

44Cass. civ. n. 4127/2016

45Cass. civ. n. 22179/2014

46Cass. civ. n. 17880/2014

47Cass. civ. n. 17557/2014

48Cass. civ. n. 27233/2013

49Cass. civ. n. 10053/2013

50Cass. civ. n. 64/2013

51Cass. civ. n. 28679/2011

52Cass. civ. n. 19893/2011

53Cass. civ. n. 15309/2011

54Cass. civ. n. 23345/2008

55Cass. civ. n. 9148/2008

56Cass. civ. n. 2760/2008

57Cass. civ. n. 23308/2007

58Cass. civ. n. 9641/2006

59Cass. civ. n. 27292/2005

60Cass. civ. n. 16982/2005

61Cass. civ. n. 2946/2005

62Cass. civ. n. 12013/2004

63Cass. civ. n. 1420/2004

64Cass. civ. n. 12298/2003

65Cass. civ. n. 6323/2003

66Cass. civ. n. 3712/2003

67Cass. civ. n. 1277/2003

68Cass. civ. n. 641/2003

69Cass. civ. n. 5035/2002

70Cass. civ. n. 3944/2002

71Cass. civ. n. 10560/2001

72Cass. civ. n. 6849/2001

73Cass. civ. n. 1959/2001

74Cass. civ. n. 8292/2000

75Cass. civ. n. 1956/2000

76Cass. civ. n. 1033/2000

77Cass. civ. n. 857/2000

78Cass. civ. n. 13505/1999

79Cass. civ. n. 7890/1999

80Cass. civ. n. 129/1999

81Cass. civ. n. 9263/1998

82Cass. civ. n. 1511/1997

83Cass. civ. n. 10492/1996

84Cass. civ. n. 10214/1996

85Cass. civ. n. 9366/1996

86Cass. civ. n. 8530/1996

87Cass. civ. n. 7353/1996

88Cass. civ. n. 6359/1996

89Cass. civ. n. 7077/1995

90Cass. civ. n. 1255/1995

91Cass. civ. n. 1028/1995

92Cass. civ. n. 7885/1994

93Cass. civ. n. 4814/1994

94Cass. civ. n. 10719/1993

95Cass. civ. n. 6403/1993

96Cass. civ. n. 12307/1991

97Cass. civ. n. 8137/1991

98Cass. civ. n. 11423/1990

99Cass. civ. n. 4653/1990

100Cass. civ. n. 6844/1988

101Cass. civ. n. 8484/1987

102Cass. civ. n. 1253/1985

103Cass. civ. n. 5793/1983

104Cass. civ. n. 2489/1982

105Cass. civ. n. 5751/1981

106Cass. civ. n. 227/1977

107Cass. civ. n. 3808/1975

108Cass. civ. n. 506/1975