Articolo 483 Codice Penale

(R.D. 19 ottobre 1930, n. 1398)

Falsità ideologica commessa dal privato in atto pubblico

Dispositivo

Note

(1) La dottrina maggioritaria ritiene che la nozione di atto pubblico debba qui intendersi in senso più ampio rispetto a quello civilistico, ovvero comprensivo di tutti quei documenti che vengono redatti da pubblici ufficiali nell'esercizio delle loro funzioni. Quindi vi rientrano anche gli atti preparatori, gli atti interni d'ufficio e gli atti di corrispondenza tra uffici.

(2) La falsa attestazione può essere orale o iscritta, ma in ogni caso essa deve essere resa ad un pubblico ufficiale che sta redigendo un atto pubblico o che deve redigere tale atto per iscritto da un soggetto che ha il dovere giuridico di dire la verità al pubblico ufficiale, obbligo stabilito in modo espresso ed indiscutibile dalla norma che regola l'atto destinato a provare quella data verità.

Massime giurisprudenziali (152)

1Cass. pen. n. 36912/2025

2Cass. pen. n. 23187/2025

3Cass. pen. n. 15887/2025

4Cass. pen. n. 7397/2024

5Cass. pen. n. 3015/2024

6Cass. pen. n. 40872/2024

7Cass. pen. n. 35109/2024

8Cass. pen. n. 34024/2024

9Cass. pen. n. 51558/2023

10Cass. pen. n. 1506/2023

11Cass. pen. n. 36773/2023

12Cass. pen. n. 35276/2023

13Cass. pen. n. 33032/2023

14Cass. pen. n. 17419/2023

15Cass. pen. n. 3030/2022

16Cass. pen. n. 3422/2022

17Cass. pen. n. 7203/2022

18Cass. pen. n. 40800/2022

19Cass. pen. n. 45012/2021

20Cass. pen. n. 305/2021

21Cass. pen. n. 28316/2021

22Cass. pen. n. 18711/2021

23Cass. pen. n. 14369/2021

24Cass. pen. n. 15901/2021

25Cass. pen. n. 838/2020

26Cass. pen. n. 31833/2020

27Cass. pen. n. 12733/2020

28Cass. pen. n. 37556/2019

29Cass. pen. n. 36827/2019

30Cass. pen. n. 15802/2019

31Cass. pen. n. 44097/2018

32Cass. pen. n. 27702/2018

33Cass. pen. n. 41768/2017

34Cass. pen. n. 31078/2017

35Cass. pen. n. 17774/2017

36Cass. pen. n. 25468/2015

37Cass. pen. n. 1205/2015

38Cass. pen. n. 51107/2014

39Cass. pen. n. 47601/2014

40Cass. pen. n. 1145/2014

41Cass. pen. n. 26698/2013

42Cass. pen. n. 23587/2013

43Cass. pen. n. 9063/2013

44Cass. pen. n. 42524/2012

45Cass. pen. n. 5962/2012

46Cass. pen. n. 2072/2012

47Cass. pen. n. 39610/2011

48Cass. pen. n. 30099/2011

49Cass. pen. n. 24866/2011

50Cass. pen. n. 23211/2011

51Cass. pen. n. 7537/2011

52Cass. pen. n. 7022/2011

53Cass. pen. n. 3681/2011

54Cass. pen. n. 42871/2010

55Cass. pen. n. 42665/2010

56Cass. pen. n. 37237/2010

57Cass. pen. n. 35845/2010

58Cass. pen. n. 28529/2010

59Cass. pen. n. 26182/2010

60Cass. pen. n. 26031/2010

61Cass. pen. n. 21580/2010

62Cass. pen. n. 16275/2010

63Cass. pen. n. 2978/2010

64Cass. pen. n. 2088/2010

65Cass. pen. n. 39340/2009

66Cass. pen. n. 25469/2009

67Cass. pen. n. 21467/2009

68Cass. pen. n. 15485/2009

69Cass. pen. n. 7752/2009

70Cass. pen. n. 6063/2009

71Cass. pen. n. 47558/2008

72Cass. pen. n. 40374/2008

73Cass. pen. n. 35999/2008

74Cass. pen. n. 33382/2008

75Cass. pen. n. 28210/2008

76Cass. pen. n. 13556/2008

77Cass. pen. n. 12019/2008

78Cass. pen. n. 11625/2008

79Cass. pen. n. 10046/2008

80Cass. pen. n. 5365/2008

81Cass. pen. n. 3564/2008

82Cass. pen. n. 46825/2007

83Cass. pen. n. 43919/2007

84Cass. pen. n. 39317/2007

85Cass. pen. n. 35488/2007

86Cass. pen. n. 16568/2007

87Cass. pen. n. 13828/2007

88Cass. pen. n. 9779/2007

89Cass. pen. n. 7664/2007

90Cass. pen. n. 5224/2007

91Cass. pen. n. 42291/2006

92Cass. pen. n. 38941/2006

93Cass. pen. n. 26262/2006

94Cass. pen. n. 22888/2006

95Cass. pen. n. 21209/2006

96Cass. pen. n. 20570/2006

97Cass. pen. n. 19361/2006

98Cass. pen. n. 5122/2006

99Cass. pen. n. 44689/2005

100Cass. pen. n. 36643/2005

101Cass. pen. n. 35163/2005

102Cass. pen. n. 25336/2004

103Cass. pen. n. 18587/2004

104Cass. pen. n. 18584/2004

105Cass. pen. n. 13992/2004

106Cass. pen. n. 6244/2004

107Cass. pen. n. 22397/2004

108Cass. pen. n. 47867/2003

109Cass. pen. n. 37938/2003

110Cass. pen. n. 26110/2003

111Cass. pen. n. 23224/2003

112Cass. pen. n. 22880/2003

113Cass. pen. n. 22021/2003

114Cass. pen. n. 17363/2003

115Cass. pen. n. 9527/2003

116Cass. pen. n. 38453/2001

117Cass. pen. n. 34815/2001

118Cass. pen. n. 11644/2001

119Cass. pen. n. 8891/2000

120Cass. pen. n. 7496/2000

121Cass. pen. n. 5118/2000

122Cass. pen. n. 2752/2000

123Cass. pen. n. 30/2000

124Cass. pen. n. 28/2000

125Cass. pen. n. 10524/1999

126Cass. pen. n. 10388/1999

127Cass. pen. n. 10377/1999

128Cass. pen. n. 9048/1999

129Cass. pen. n. 6/1999

130Cass. pen. n. 292/1999

131Cass. pen. n. 8909/1998

132Cass. pen. n. 2163/1998

133Cass. pen. n. 1076/1998

134Cass. pen. n. 404/1998

135Cass. pen. n. 11681/1997

136Cass. pen. n. 7531/1997

137Cass. pen. n. 2114/1997

138Cass. pen. n. 2036/1997

139Cass. pen. n. 10683/1996

140Cass. pen. n. 959/1996

141Cass. pen. n. 953/1996

142Cass. pen. n. 11399/1995

143Cass. pen. n. 2218/1995

144Cass. pen. n. 2216/1995

145Cass. pen. n. 149/1995

146Cass. pen. n. 148/1995

147Cass. pen. n. 6426/1993

148Cass. pen. n. 3144/1993

149Cass. pen. n. 12331/1990

150Cass. pen. n. 16308/1989

151Cass. pen. n. 5211/1989

152Cass. pen. n. 4789/1988