Articolo 157 Codice Penale

(R.D. 19 ottobre 1930, n. 1398)

Prescrizione. Tempo necessario a prescrivere

Dispositivo

Note

(1) La norma in esame è stata fortemente modificata attraverso la legge 5 dicembre 2005, n. 251 (art. 6, comma 1), la c.d. legge ex Cirielli che ha mutato profondamente il modo di calcolare la prescrizione. Fino al 2005 infatti la durata della prescrizione veniva calcolata in scaglioni, a seconda della fascia a cui apparteneva la pena massima dell’illecito contestato al reo (fissando, per es., la prescrizione in 10 anni, per i delitti puniti, nel massimo, con la pena della reclusione non inferiore a 5 anni). L'attuale configurazione della norma invece rimanda direttamente alla pena massima,fermo restando i limiti dell soglia minima di 6 anni per i delitti e di 4 per le contravvenzioni.

(2) La prescrizione è quell'istituto il cui effetto è quello di estinguere il reato, ad eccezione dei casi in cui è prevista la pena dell'ergastolo, qualora sia decorso un certo periodo di tempo dalla commissione del reato senza che sia intervenuta una sentenza irrevocabile di condanna.

(3) Si ricordi quindi che nel caso di reato circostanziato trova applicazione il criterio previsto dalla disposizione in esame e non le disposizioni generali relative al concorso di circostanze.

(4) Comma così modificato dall’art. 1, comma 1, lett.c-bis), D.L. 23 maggio 2008, n. 92, convertito, con modificazioni, dalla L. 24 luglio 2008, n. 125, dall’art. 4, comma 1, lett. a), L. 1° ottobre 2012, n. 172, dall’art. 1, comma 6, L. 22 maggio 2015, n. 68, a decorrere dal 29 maggio 2015, ai sensi di quanto disposto dall’art. 3, comma 1 della medesima L. 68/2015 e, successivamente, dall’art. 1, comma 3, lett. a), L. 23 marzo 2016, n. 41, a decorrere dal 25 marzo 2016, ai sensi di quanto disposto dall’art. 1, comma 8 della medesima L. 41/2016 e, successivamente, dall’art. 1, comma 4, L. 11 luglio 2016, n. 133.

(5) La Corte costituzionale, con sentenza 19-25 maggio 2014, n. 143 (Gazz. Uff. 4 giugno 2014, n. 24 - Prima serie speciale), ha dichiarato l’illegittimità costituzionale del presente comma nella parte in cui prevede che i termini di cui ai precedenti commi del presente articolo sono raddoppiati per il reato di incendio colposo (art. 449, in riferimento all'art. 423 c.p.).

Massime giurisprudenziali (174)

1Cass. pen. n. 34488/2025

2Cass. pen. n. 31530/2025

3Cass. pen. n. 16933/2025

4Cass. pen. n. 13353/2025

5Cass. pen. n. 12713/2025

6Cass. pen. n. 8616/2025

7Cass. pen. n. 14558/2025

8Cass. pen. n. 15868/2025

9Cass. pen. n. 8246/2025

10Cass. pen. n. 2114/2024

11Cass. pen. n. 4906/2024

12Cass. pen. n. 28558/2024

13Cass. pen. n. 26294/2024

14Cass. pen. n. 29233/2024

15Cass. pen. n. 35108/2024

16Cass. pen. n. 25277/2024

17Cass. pen. n. 28908/2024

18Cass. pen. n. 24326/2024

19Cass. pen. n. 14027/2024

20Cass. pen. n. 14705/2024

21Cass. pen. n. 18370/2024

22Cass. pen. n. 8139/2023

23Cass. pen. n. 6991/2023

24Cass. pen. n. 598/2023

25Cass. pen. n. 46476/2023

26Cass. pen. n. 41151/2023

27Cass. pen. n. 49343/2023

28Cass. pen. n. 34824/2023

29Cass. pen. n. 33469/2023

30Cass. pen. n. 27945/2023

31Cass. pen. n. 29518/2023

32Cass. pen. n. 33266/2023

33Cass. pen. n. 26807/2023

34Cass. pen. n. 13033/2023

35Cass. pen. n. 20884/2023

36Cass. pen. n. 12498/2022

37Cass. pen. n. 21464/2022

38Cass. pen. n. 4822/2022

39Cass. pen. n. 19415/2022

40Cass. pen. n. 5771/2022

41Cass. pen. n. 37193/2022

42Cass. pen. n. 26877/2022

43Cass. pen. n. 24585/2022

44Cass. pen. n. 25962/2022

45Cass. pen. n. 6568/2022

46Cass. pen. n. 2891/2021

47Cass. pen. n. 38618/2021

48Cass. pen. n. 43700/2021

49Cass. pen. n. 42631/2021

50Cass. pen. n. 36376/2021

51Cass. pen. n. 19645/2021

52Cass. pen. n. 22781/2021

53Cass. pen. n. 20793/2021

54Cass. pen. n. 19150/2021

55Cass. pen. n. 12093/2021

56Cass. pen. n. 17598/2020

57Cass. pen. n. 2385/2020

58Cass. pen. n. 52/2020

59Cass. pen. n. 36258/2020

60Cass. pen. n. 23410/2020

61Cass. pen. n. 13671/2020

62Cass. pen. n. 15238/2020

63Cass. pen. n. 15109/2020

64Cass. pen. n. 18182/2020

65Cass. pen. n. 15758/2020

66Cass. pen. n. 13539/2020

67Cass. pen. n. 11928/2020

68Cass. pen. n. 11042/2020

69Cass. pen. n. 14041/2020

70Cass. pen. n. 41992/2019

71Cass. pen. n. 43255/2019

72Cass. pen. n. 26868/2019

73Cass. pen. n. 46744/2018

74Cass. pen. n. 40150/2018

75Cass. pen. n. 27582/2018

76Cass. pen. n. 25532/2018

77Cass. pen. n. 3391/2018

78Cass. pen. n. 9956/2018

79Cass. pen. n. 46467/2017

80Cass. pen. n. 22127/2017

81Cass. pen. n. 14767/2017

82Cass. pen. n. 6369/2017

83Cass. pen. n. 53667/2016

84Cass. pen. n. 48578/2016

85Cass. pen. n. 44335/2016

86Cass. pen. n. 35404/2016

87Cass. pen. n. 29869/2016

88Cass. pen. n. 29627/2016

89Cass. pen. n. 44826/2014

90Cass. pen. n. 45158/2013

91Cass. pen. n. 34568/2013

92Cass. pen. n. 28290/2013

93Cass. pen. n. 23944/2013

94Cass. pen. n. 7553/2013

95Cass. pen. n. 15933/2012

96Cass. pen. n. 26826/2011

97Cass. pen. n. 20832/2011

98Cass. pen. n. 14248/2011

99Cass. pen. n. 12400/2011

100Cass. pen. n. 10725/2011

101Cass. pen. n. 45023/2010

102Cass. pen. n. 43771/2010

103Cass. pen. n. 43343/2010

104Cass. pen. n. 33871/2010

105Cass. pen. n. 26312/2010

106Cass. pen. n. 22357/2010

107Cass. pen. n. 21947/2010

108Cass. pen. n. 20567/2010

109Cass. pen. n. 6306/2010

110Cass. pen. n. 3368/2010

111Cass. pen. n. 48042/2009

112Cass. pen. n. 41964/2009

113Cass. pen. n. 13523/2009

114Cass. pen. n. 12374/2009

115Cass. pen. n. 7112/2009

116Cass. pen. n. 47380/2008

117Cass. pen. n. 43372/2008

118Cass. pen. n. 38558/2008

119Cass. pen. n. 33344/2008

120Cass. pen. n. 31702/2008

121Cass. pen. n. 26101/2008

122Cass. pen. n. 18382/2008

123Cass. pen. n. 16701/2008

124Cass. pen. n. 2126/2008

125Cass. pen. n. 1574/2008

126Cass. pen. n. 41965/2007

127Cass. pen. n. 34915/2007

128Cass. pen. n. 28539/2007

129Cass. pen. n. 18391/2007

130Cass. pen. n. 17399/2007

131Cass. pen. n. 39086/2006

132Cass. pen. n. 19472/2006

133Cass. pen. n. 27449/2005

134Cass. pen. n. 23412/2005

135Cass. pen. n. 12380/2005

136Cass. pen. n. 6986/2005

137Cass. pen. n. 42557/2004

138Cass. pen. n. 3900/2004

139Cass. pen. n. 49540/2003

140Cass. pen. n. 47437/2003

141Cass. pen. n. 34481/2003

142Cass. pen. n. 25680/2003

143Cass. pen. n. 23251/2003

144Cass. pen. n. 13710/2003

145Cass. pen. n. 7307/2003

146Cass. pen. n. 22648/2001

147Cass. pen. n. 13992/2001

148Cass. pen. n. 12369/2000

149Cass. pen. n. 12048/2000

150Cass. pen. n. 4146/2000

151Cass. pen. n. 9031/2000

152Cass. pen. n. 1217/2000

153Cass. pen. n. 5496/2000

154Cass. pen. n. 1018/2000

155Cass. pen. n. 14109/1999

156Cass. pen. n. 13300/1999

157Cass. pen. n. 11945/1999

158Cass. pen. n. 7018/1999

159Cass. pen. n. 4383/1999

160Cass. pen. n. 4704/1998

161Cass. pen. n. 4307/1998

162Cass. pen. n. 2809/1998

163Cass. pen. n. 2522/1998

164Cass. pen. n. 11541/1997

165Cass. pen. n. 9553/1997

166Cass. pen. n. 7739/1997

167Cass. pen. n. 5354/1997

168Cass. pen. n. 2626/1997

169Cass. pen. n. 604/1997

170Cass. pen. n. 630/1996

171Cass. pen. n. 11226/1994

172Cass. pen. n. 8470/1994

173Cass. pen. n. 5333/1993

174Cass. pen. n. 5610/1988