Articolo 515 Codice Penale

(R.D. 19 ottobre 1930, n. 1398)

Frode nell'esercizio del commercio

Dispositivo

Note

(1) Nonostante la norma si riferisca a "chiunque", si tratta di un reato proprio e nello specifico il soggetto attivo deve esercitare un'attività commerciale, industriale o comunque produttiva, anche di fatto, in quanto non è richiesta la qualifica di imprenditore.

(2) La condotta di consegna si realizza non solo quando vi è una dazione materiale della cosa, ma anche nel caso si abbia la trasmissione di un documento equipollente, quale ad esempio la polizza di carico.Non è richiesto i compimento di atti fraudolenti o dissimulatori, in quanto la presenza di artifizi e raggiri renderebbe applicabile la disciplina della truffa.

(3) L'acquirente è colui che riceve la cosa in base ad un contratto lecito ed efficace, non necessariamente di compravendita, in quanto possono rilevare anche quello di permuta, somministrazione, estimatorio, etc. Può trattarsi poi anche di un imprenditore o di un produttore rispetto alla fornitura di materie prime.

(4) La diversità può essere diversamente intesa, in quanto può riguardare il genere o la specie, l'origine, la provenienza, la qualità e la quantità della cosa. Nel caso venga consegnato un bene completamente diverso per genere o specie da quello pattuito si parla di diversità essenziale, negli altri casi invece rileva piuttosto una difformità

(5) S'intendono oggetti preziosi quelli che hanno un valore superiore, determinato dalla loro rarità oppure da ragioni storiche o artistiche.

Massime giurisprudenziali (118)

1Cass. pen. n. 32260/2025

2Cass. pen. n. 9142/2025

3Cass. pen. n. 35121/2024

4Cass. pen. n. 28710/2024

5Cass. pen. n. 28704/2024

6Cass. pen. n. 15117/2024

7Cass. pen. n. 17545/2024

8Cass. pen. n. 50753/2023

9Cass. pen. n. 37118/2023

10Cass. pen. n. 33418/2023

11Cass. pen. n. 17839/2023

12Cass. pen. n. 30754/2022

13Cass. pen. n. 5244/2022

14Cass. pen. n. 37724/2022

15Cass. pen. n. 32388/2021

16Cass. pen. n. 30685/2021

17Cass. pen. n. 30026/2021

18Cass. pen. n. 17686/2019

19Cass. pen. n. 39055/2017

20Cass. pen. n. 30173/2017

21Cass. pen. n. 28689/2017

22Cass. pen. n. 1980/2015

23Cass. pen. n. 45916/2014

24Cass. pen. n. 2617/2014

25Cass. pen. n. 46183/2013

26Cass. pen. n. 5068/2013

27Cass. pen. n. 22313/2011

28Cass. pen. n. 1061/2011

29Cass. pen. n. 41758/2010

30Cass. pen. n. 39714/2010

31Cass. pen. n. 27704/2010

32Cass. pen. n. 37602/2009

33Cass. pen. n. 26109/2009

34Cass. pen. n. 23819/2009

35Cass. pen. n. 43192/2008

36Cass. pen. n. 27105/2008

37Cass. pen. n. 19992/2008

38Cass. pen. n. 5588/2008

39Cass. pen. n. 2019/2008

40Cass. pen. n. 44969/2007

41Cass. pen. n. 22055/2006

42Cass. pen. n. 16055/2006

43Cass. pen. n. 44274/2005

44Cass. pen. n. 36954/2005

45Cass. pen. n. 13151/2005

46Cass. pen. n. 36056/2004

47Cass. pen. n. 34936/2004

48Cass. pen. n. 27279/2004

49Cass. pen. n. 14806/2004

50Cass. pen. n. 37949/2003

51Cass. pen. n. 33303/2003

52Cass. pen. n. 21732/2003

53Cass. pen. n. 18298/2003

54Cass. pen. n. 8383/2003

55Cass. pen. n. 5438/2003

56Cass. pen. n. 5147/2003

57Cass. pen. n. 510/2003

58Cass. pen. n. 37569/2002

59Cass. pen. n. 19395/2002

60Cass. pen. n. 16386/2002

61Cass. pen. n. 10145/2002

62Cass. pen. n. 35743/2001

63Cass. pen. n. 23008/2001

64Cass. pen. n. 16062/2001

65Cass. pen. n. 28/2000

66Cass. pen. n. 14161/1999

67Cass. pen. n. 12204/1999

68Cass. pen. n. 12107/1999

69Cass. pen. n. 8507/1999

70Cass. pen. n. 11640/1998

71Cass. pen. n. 2038/1998

72Cass. pen. n. 6667/1998

73Cass. pen. n. 4291/1998

74Cass. pen. n. 1686/1998

75Cass. pen. n. 3968/1998

76Cass. pen. n. 5127/1997

77Cass. pen. n. 4375/1997

78Cass. pen. n. 548/1997

79Cass. pen. n. 7074/1996

80Cass. pen. n. 3953/1995

81Cass. pen. n. 10739/1994

82Cass. pen. n. 10108/1994

83Cass. pen. n. 2291/1994

84Cass. pen. n. 870/1994

85Cass. pen. n. 663/1993

86Cass. pen. n. 7446/1992

87Cass. pen. n. 7563/1990

88Cass. pen. n. 7239/1990

89Cass. pen. n. 1829/1990

90Cass. pen. n. 17201/1989

91Cass. pen. n. 15555/1989

92Cass. pen. n. 10258/1989

93Cass. pen. n. 7553/1989

94Cass. pen. n. 3547/1989

95Cass. pen. n. 12499/1988

96Cass. pen. n. 5477/1986

97Cass. pen. n. 4827/1986

98Cass. pen. n. 4826/1986

99Cass. pen. n. 2886/1986

100Cass. pen. n. 6207/1985

101Cass. pen. n. 4350/1985

102Cass. pen. n. 4333/1985

103Cass. pen. n. 5166/1984

104Cass. pen. n. 8675/1983

105Cass. pen. n. 4897/1983

106Cass. pen. n. 1833/1983

107Cass. pen. n. 824/1983

108Cass. pen. n. 10872/1982

109Cass. pen. n. 3361/1982

110Cass. pen. n. 8266/1981

111Cass. pen. n. 5736/1979

112Cass. pen. n. 10913/1978

113Cass. pen. n. 971/1978

114Cass. pen. n. 6289/1976

115Cass. pen. n. 6195/1976

116Cass. pen. n. 6436/1975

117Cass. pen. n. 354/1973

118Cass. pen. n. 338/1973