Articolo 610 Codice Penale

(R.D. 19 ottobre 1930, n. 1398)

Violenza privata

Dispositivo

Note

(1) La violenza è qui un concetto ampio, comprensivo anche della violenza diretta alle cose o a soggetti diversi dalla vittima. Ugualmente anche la minaccia comprende un ventaglio applicativo molto ampio, che prescinde quindi dal tipo di mezzi utilizzati o dal grado della minacci stessa.

(2) L'azione o omissione limitate dalla condotta violenta o minacciosa devono a loro volta essere determinate ovvero devono riguardare "qualche cosa", diversamente si applicano i reati di minaccia, percosse o lesioni.

(3) Alcuni autori riconoscono la necessità di ulteriore presupposto per la condotta di coartazione ovvero che questa dovrebbe essere illegittima, quindi non giustificata da alcun diritto (si pensi alle scriminanti degli artt.51-54). Un caso discusso è quello del diritto di sciopero, garantito se non lede le altrui libertà, come nel caso delle cosiddette azioni di picchettaggio che consistono in atti diretti a costringere altri lavoratori ad astenersi dalla prestazione lavorativa, considerate penalmente rilevanti secondo la disposizione in esame.

(4) Comma inserito dal D. Lgs. 10 ottobre 2022 n. 150 (c.d. "Riforma Cartabia").

Massime giurisprudenziali (111)

1Cass. pen. n. 33725/2025

2Cass. pen. n. 31302/2025

3Cass. pen. n. 26875/2025

4Cass. pen. n. 7330/2024

5Cass. pen. n. 37158/2024

6Cass. pen. n. 50450/2023

7Cass. pen. n. 51659/2023

8Cass. pen. n. 50787/2023

9Cass. pen. n. 46893/2023

10Cass. pen. n. 1787/2023

11Cass. pen. n. 44926/2023

12Cass. pen. n. 27559/2023

13Cass. pen. n. 19347/2023

14Cass. pen. n. 20365/2023

15Cass. pen. n. 3991/2022

16Cass. pen. n. 2220/2022

17Cass. pen. n. 12460/2022

18Cass. pen. n. 22594/2022

19Cass. pen. n. 1053/2021

20Cass. pen. n. 21019/2021

21Cass. pen. n. 9573/2021

22Cass. pen. n. 6208/2020

23Cass. pen. n. 5211/2020

24Cass. pen. n. 1174/2020

25Cass. pen. n. 19545/2020

26Cass. pen. n. 13709/2020

27Cass. pen. n. 43563/2019

28Cass. pen. n. 27556/2019

29Cass. pen. n. 40488/2018

30Cass. pen. n. 21530/2018

31Cass. pen. n. 48369/2017

32Cass. pen. n. 17794/2017

33Cass. pen. n. 1786/2017

34Cass. pen. n. 39541/2016

35Cass. pen. n. 33253/2015

36Cass. pen. n. 3562/2015

37Cass. pen. n. 1215/2015

38Cass. pen. n. 53429/2014

39Cass. pen. n. 49610/2014

40Cass. pen. n. 29742/2013

41Cass. pen. n. 15716/2011

42Cass. pen. n. 4526/2011

43Cass. pen. n. 44803/2010

44Cass. pen. n. 20749/2010

45Cass. pen. n. 3478/2010

46Cass. pen. n. 2013/2010

47Cass. pen. n. 46609/2009

48Cass. pen. n. 11522/2009

49Cass. pen. n. 14/2009

50Cass. pen. n. 43219/2008

51Cass. pen. n. 38217/2008

52Cass. pen. n. 36082/2007

53Cass. pen. n. 17444/2007

54Cass. pen. n. 31413/2006

55Cass. pen. n. 16571/2006

56Cass. pen. n. 7214/2006

57Cass. pen. n. 40983/2005

58Cass. pen. n. 15989/2005

59Cass. pen. n. 15977/2005

60Cass. pen. n. 15805/2005

61Cass. pen. n. 43713/2002

62Cass. pen. n. 32001/2002

63Cass. pen. n. 21228/2001

64Cass. pen. n. 2480/2000

65Cass. pen. n. 11875/1998

66Cass. pen. n. 1195/1998

67Cass. pen. n. 2164/1998

68Cass. pen. n. 3004/1996

69Cass. pen. n. 2780/1995

70Cass. pen. n. 163/1994

71Cass. pen. n. 2850/1992

72Cass. pen. n. 8831/1991

73Cass. pen. n. 6271/1990

74Cass. pen. n. 13078/1989

75Cass. pen. n. 11641/1989

76Cass. pen. n. 9082/1989

77Cass. pen. n. 5423/1989

78Cass. pen. n. 5400/1989

79Cass. pen. n. 10834/1988

80Cass. pen. n. 4996/1988

81Cass. pen. n. 4791/1988

82Cass. pen. n. 1738/1988

83Cass. pen. n. 9501/1987

84Cass. pen. n. 7860/1987

85Cass. pen. n. 4554/1987

86Cass. pen. n. 7382/1986

87Cass. pen. n. 6641/1986

88Cass. pen. n. 5700/1986

89Cass. pen. n. 5618/1986

90Cass. pen. n. 2664/1986

91Cass. pen. n. 275/1986

92Cass. pen. n. 2539/1985

93Cass. pen. n. 3464/1984

94Cass. pen. n. 1770/1984

95Cass. pen. n. 10133/1983

96Cass. pen. n. 4925/1983

97Cass. pen. n. 2827/1983

98Cass. pen. n. 1051/1983

99Cass. pen. n. 11624/1982

100Cass. pen. n. 8577/1982

101Cass. pen. n. 8418/1982

102Cass. pen. n. 4093/1981

103Cass. pen. n. 3399/1981

104Cass. pen. n. 70/1981

105Cass. pen. n. 10676/1980

106Cass. pen. n. 5924/1980

107Cass. pen. n. 5907/1980

108Cass. pen. n. 3359/1980

109Cass. pen. n. 871/1979

110Cass. pen. n. 8408/1978

111Cass. pen. n. 396/1973